कर्ज घेऊन श्रीमंत बना, जाणून घ्या श्रीमंत लोकांचा Leverage Formula

लोन घेऊन संपत्ती निर्मिती कशी करावी? जाणून घ्या आजच्या या लेखात : समजा तुमच्या ओळखीचे कोणी सांगतात की त्यांनी बँकेकडून कर्ज घेतले आणि आता ते जास्त श्रीमंत झाले, तर तुम्हाला हे ऐकायला थोडे विचित्र वाटेल. कारण आपल्या मनात कर्ज म्हणजे डोक्यावरचा भार, बँकेच्या नोटिसा आणि मानसिक ताण, असेच चित्र असते.

पण जरा थांबा. रमेशचे उदाहरण घ्या. रमेशकडे स्वतःचे पाच लाख रुपये होते. त्याने बँकेकडून आणखी पाच लाख रुपये होम लोन घेतले आणि एकूण दहा लाखांत छत्रपती संभाजीनगरजवळ एक छोटी जागा विकत घेतली. सात वर्षांनंतर त्या जागेची किंमत अठरा लाख झाली. रमेशचा खरा नफा पाच लाखांच्या स्वतःच्या गुंतवणुकीवर तेरा लाख रुपये होता. बँकेचे व्याज भरूनही त्याने चांगला परतावा कमावला. हेच असते कर्जाचे स्मार्ट गणित.

आर्थिक जगतात एक प्रसिद्ध म्हण आहे, पैशानेच पैसा खेचला जातो. जर तुम्ही योग्य नियोजनाने आणि हुशारीने कर्ज घेतले, तर ते तुमच्यासाठी उत्पन्नाचे साधन बनू शकते. या लेखात आपण हेच समजून घेणार आहोत.

कर्जाचे दोन प्रकार: Good Debt आणि Bad Debt

लोन घेऊन संपत्ती निर्माण करण्याचा फॉर्म्युला समजण्यापूर्वी एक महत्त्वाची गोष्ट समजून घेणे आवश्यक आहे. सगळे कर्ज सारखे नसते. कर्जाचे मुख्यतः दोन प्रकार असतात.

पहिला प्रकार म्हणजे बॅड डेट (Bad Debt) : हे असे कर्ज आहे जे तुमच्या खिशातून सतत पैसे बाहेर काढते आणि त्या बदल्यात तुम्हाला काहीच परत मिळत नाही. महागडा मोबाईल घेण्यासाठी, परदेश सहलीसाठी किंवा लग्नसमारंभाच्या खर्चासाठी घेतलेले पर्सनल लोन हे बॅड डेटचे उत्तम उदाहरण आहे. या गोष्टींचे मूल्य वेळेसोबत कमी होते आणि तुम्हाला फक्त व्याजाचा भुर्दंड उरतो.

दुसरा प्रकार म्हणजे गुड डेट (Good Debt) : हे असे कर्ज आहे जे भविष्यात तुमच्या खिशात पैसे आणून देते. व्यवसाय वाढवण्यासाठी घेतलेले बिझनेस लोन किंवा भाडे उत्पन्न मिळवण्यासाठी घेतलेले होम लोन, हे गुड डेटचे प्रकार आहेत. यामुळे एक अशी मालमत्ता तयार होते जी पुढे जाऊन तुम्हाला नियमित उत्पन्न किंवा मोठी वाढ देते.

बॅड डेट आणि गुड डेट यातील फरक

• बॅड डेट म्हणजे असे कर्ज जे प्रामुख्याने उपभोग, चैनीच्या वस्तू किंवा तात्पुरत्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी घेतले जाते. अशा कर्जामुळे कोणतीही नवीन मालमत्ता तयार होत नाही आणि त्याचे मूल्य कालांतराने कमी होत जाते. पर्सनल लोन किंवा क्रेडिट कार्डवरील जास्त खर्च ही याची सामान्य उदाहरणे आहेत. यामुळे आर्थिक ताण वाढण्याची शक्यता असते.
• दुसरीकडे, गुड डेट म्हणजे असे कर्ज जे भविष्यात आर्थिक लाभ मिळवून देणाऱ्या मालमत्तेमध्ये किंवा व्यवसायात गुंतवणुकीसाठी घेतले जाते. होम लोन, बिझनेस लोन किंवा शिक्षणासाठी घेतलेले काही कर्ज यामध्ये समाविष्ट होऊ शकते. अशा कर्जामुळे मालमत्ता निर्माण होते, संपत्ती वाढण्यास मदत होते आणि काही प्रकरणांमध्ये नियमित उत्पन्नही मिळू शकते.

थोडक्यात, जे कर्ज तुमची आर्थिक स्थिती मजबूत करते ते गुड डेट मानले जाते, तर जे कर्ज फक्त खर्च वाढवते आणि आर्थिक ओझे निर्माण करते ते बॅड डेट ठरते. त्यामुळे कोणतेही कर्ज घेण्यापूर्वी त्याचा उद्देश आणि दीर्घकालीन परिणाम समजून घेणे आवश्यक आहे.

लोन घेऊन संपत्ती निर्माण करण्याचा मुख्य फॉर्म्युला: Leverage

आर्थिक भाषेत या संकल्पनेला लेव्हरेज असे म्हणतात. सोप्या शब्दात सांगायचे तर दुसऱ्याच्या पैशांचा, म्हणजेच बँकेच्या पैशांचा, वापर करून स्वतःचा नफा वाढवणे. हा फॉर्म्युला एका अत्यंत साध्या तत्त्वावर चालतो. तुमच्या गुंतवणुकीतून मिळणारा परतावा हा कर्जाच्या व्याजदरापेक्षा नेहमी जास्त असायला हवा.

उदाहरण असे समजा की तुम्ही SBI किंवा बँक ऑफ बडोदाकडून नऊ टक्के व्याजदराने बिझनेस लोन घेतले आणि त्या पैशांतून असा व्यवसाय उभारला जो तुम्हाला वार्षिक सोळा ते अठरा टक्के परतावा देतो. तर वरचे सात ते नऊ टक्के हे तुमचे निव्वळ उत्पन्न असते. हेच आहे पैशाने पैसा बनवण्याचे खरे रहस्य.

हा फॉर्म्युला प्रत्यक्षात कुठे वापरावा?

व्यवसाय वाढवण्यासाठी बिझनेस लोन

जर तुमचा एखादा छोटा व्यवसाय आधीच चांगला चालत असेल आणि त्यातून नियमित नफा मिळत असेल, तर तो व्यवसाय पुढे नेण्यासाठी बिझनेस लोन हा उत्तम पर्याय आहे. नवीन मशिनरी घेणे, गोदाम उभारणे किंवा नव्या बाजारपेठेत शिरणे यासाठी हे कर्ज वापरता येते.

MSME बिझनेस लोन योजनेंतर्गत अनेक बँका सध्या कमी व्याजदरात आणि सोप्या अटींवर कर्ज देतात. व्यवसायाचा वाढीचा वेग व्याजदरापेक्षा जास्त राहिला, तर कर्ज हे ओझे नाही, तर ते वरदान ठरते.

रिअल इस्टेट गुंतवणूक आणि होम लोन

जगभरात सर्वाधिक वापरला जाणारा लेव्हरेज फॉर्म्युला म्हणजे रिअल इस्टेट गुंतवणूक. होम लोनचा व्याजदर इतर कर्जांच्या तुलनेत सर्वात कमी असतो. शिवाय कलम 24 अंतर्गत व्याजावर दरवर्षी दोन लाख रुपयांपर्यंत income tax मध्ये सूट मिळते. जर तुम्ही मोक्याच्या ठिकाणी व्यावसायिक गाळा किंवा घर घेतले, तर त्यातून मिळणारे भाडे उत्पन्न तुमचा ईएमआय भागवू शकते. काही वर्षांनी मालमत्तेची किंमत वाढल्यावर तुमच्याकडे एक मोठी मालमत्ता तयार झालेली असते जी फक्त तुमच्या थोड्याशा स्वतःच्या पैशांतून उभी राहिलेली असते.

LAP म्हणजे Loan Against Property चा स्मार्ट वापर

जर तुमच्याकडे आधीपासून एखादी मालमत्ता असेल, तर ती तारण ठेवून तुम्हाला Loan Against Property म्हणजेच LAP मिळू शकते. या कर्जाचा व्याजदर पर्सनल लोनपेक्षा खूप कमी असतो आणि मिळणारी रक्कम मोठी असते. हे पैसे व्यवसायात गुंतवले तर तुमचा profit margin चांगला राहतो

या फॉर्म्युल्यात घ्यायची महत्त्वाची काळजी

हा फॉर्म्युला जितका फायदेशीर आहे तितकाच नियोजन चुकले तर जोखमीचाही आहे. म्हणून खालील गोष्टी नेहमी डोळ्यांसमोर ठेवा.

1. कॅश फ्लो मजबूत असणे आवश्यक आहे. कर्ज घेण्यापूर्वी तुमचा मासिक खर्च भागवून उरलेला पैसा ईएमआय भरण्यास पुरेसा असायला हवा. गुंतवणुकीतून परतावा यायला कधीकधी वेळ लागतो, तोपर्यंत बँकेचा हप्ता थांबत नाही. 
2. म्युच्युअल फंड SIP साठी पर्सनल लोन घेणे चुकीचे आहे. पर्सनल लोनचा व्याजदर बारा ते अठरा टक्के असतो. SIP मधून दीर्घकालीन परतावा साधारणतः बारा टक्क्यांच्या आसपास असतो. म्हणजे व्याज भरूनही तुम्हाला खरा नफा होत नाही. SIP साठी स्वतःचा नियमित पैसा वापरा, कर्ज नको.
3. शेअर मार्केट ट्रेडिंग किंवा क्रिप्टोसाठी कधीही कर्जाचा पैसा वापरू नका. हे क्षेत्र अत्यंत अस्थिर आहे आणि नुकसान झाले तर बँकेचा ईएमआय भरण्याचा मानसिक ताण असह्य होतो.

CIBIL Score चे महत्त्व या संपूर्ण प्रक्रियेत

या संपूर्ण लेव्हरेज फॉर्म्युल्याचा पाया म्हणजे तुमचा CIBIL Score. जर तुमचा CIBIL Score 750 पेक्षा जास्त असेल, तर बँका तुम्हाला सर्वात कमी व्याजदरावर कर्ज देतात. व्याजदर जितका कमी, तितका तुमचा नफा जास्त. म्हणजे CIBIL Score सुधारणे हे श्रीमंत होण्याच्या प्रवासातील पहिली आणि सर्वात महत्त्वाची पायरी आहे..

खराब CIBIL Score वर कर्ज कसे घ्यावे? आम्ही सविस्तर लेख लिहिला आहे, तो नक्की वाचा

ईएमआय आणि उत्पन्न याचे गणित कसे असावे?

कर्जातून केलेल्या गुंतवणुकीतून मिळणारे उत्पन्न हे नेहमी ईएमआयपेक्षा जास्त असायला हवे. समजा एखाद्या मालमत्तेचा मासिक ईएमआय वीस हजार रुपये आहे, तर त्यातून मिळणारे भाडे किंवा उत्पन्न किमान पंचवीस हजार रुपये असायला हवे. जर उत्पन्न ईएमआयपेक्षा कमी असेल तर तुम्हाला स्वतःच्या खिशातून पैसे भरावे लागतील, जे हा फॉर्म्युला अपयशी ठरवते.

निष्कर्ष

कर्ज घेऊन संपत्ती निर्माण करण्याचा हा फॉर्म्युला कोणतीही जादू नाही. हे शुद्ध आर्थिक नियोजन आहे. बॅड डेटकडून गुड डेटकडे प्रवास करणे, CIBIL Score उत्तम ठेवणे, कॅश फ्लो मजबूत राखणे आणि व्याजदरापेक्षा जास्त परतावा देणाऱ्या ठिकाणी गुंतवणूक करणे, या चार गोष्टी जर तुम्ही नीट पाळल्या, तर बँकेचा पैसा तुमच्यासाठी संपत्ती निर्माण करण्याचे साधन बनू शकतो. कोणतीही मोठी आर्थिक पायरी उचलण्यापूर्वी तुमच्या आर्थिक सल्लागाराशी एकदा जरूर बोला.

FAQ (वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न)

1. कर्ज घेऊन गुंतवणूक करणे सुरक्षित आहे का?

हा फॉर्म्युला तेव्हाच सुरक्षित ठरतो जेव्हा कर्जाचा व्याजदर कमी असतो आणि गुंतवणुकीतून मिळणारा परतावा त्यापेक्षा निश्चितपणे जास्त असतो. सोबत मजबूत कॅश फ्लो आणि आपत्कालीन निधी असणे अत्यावश्यक आहे.

2. संपत्ती निर्मितीसाठी कोणते कर्ज सर्वात चांगले मानले जाते?

होम लोन आणि बिझनेस लोन हे सर्वात उत्तम पर्याय आहेत. यांचे व्याजदर पर्सनल लोनपेक्षा कमी असतात आणि यातून निर्माण होणारी मालमत्ता भविष्यात मूल्य आणि उत्पन्न दोन्ही देते.

3. पर्सनल लोन घेऊन शेअर मार्केटमध्ये गुंतवणूक करावी का?

नाही. पर्सनल लोनचा व्याजदर बारा ते अठरा टक्के असतो तर शेअर मार्केट अस्थिर असते. तोटा झाल्यास बँकेचा महागडा ईएमआय भरण्याचे संकट येते.

4. CIBIL Score चे या फॉर्म्युल्यात काय महत्त्व आहे?

750 पेक्षा जास्त CIBIL Score असल्यास बँका कमी व्याजदरात कर्ज देतात. व्याज कमी म्हणजे नफा जास्त. म्हणून CIBIL Score हा या संपूर्ण प्रक्रियेचा सर्वात मजबूत आधार आहे.

5. MSME बिझनेस लोन कसे मिळवावे?

MSME नोंदणी केल्यानंतर तुम्ही SBI, बँक ऑफ बडोदा किंवा इतर राष्ट्रीयीकृत बँकांमध्ये MSME बिझनेस लोनसाठी अर्ज करू शकता. Udyam Registration Certificate आणि व्यवसायाचे बँक स्टेटमेंट हे मुख्य कागदपत्रे लागतात.

6. गृहकर्जावर Income Tax मध्ये सूट मिळते का?

होय. कलम 24 अंतर्गत गृहकर्जाच्या व्याजावर दरवर्षी दोन लाख रुपयांपर्यंत Income Tax सूट मिळते. तसेच कलम 80C अंतर्गत मुद्दलावरही दीड लाखांपर्यंत सूट मिळते. यामुळे होम लोन हे आर्थिकदृष्ट्या आणखी फायदेशीर ठरते.

7. ईएमआय आणि उत्पन्न याचे गणित कसे असावे?

गुंतवणुकीतून मिळणारे उत्पन्न नेहमी ईएमआयपेक्षा किमान वीस ते पंचवीस टक्के जास्त असायला हवे. यामुळे अनपेक्षित खर्च आला तरी तुमचे आर्थिक गणित बिघडत नाही.